Układ krwionośny

Obserwacja pielęgniarska w chorobach serca jest sprawą bardzo ważną. Przede wszystkim pielęgniarka powinna znać rozpoznanie schorzenia, z powodu którego chory jest leczony i obserwować zachowanie się dolegliwości zgłaszanych przez pacjenta. Podstawowym parametrem, jaki powinien być obserwowany w chorobach serca, jest zachowanie się tętna. Fala tętna jest to unoszenie się ściany tętnicy, spowodowane napływaniem krwi w czasie skurczu komór serca i wzrostem ciśnienia skurczowego. Na podstawie obserwacji tętna możemy wysnuć wiele wniosków o hemodynamice krążenia. Tętno badamy zwyczajowo na tętnicach promieniowych, układając palce II, III i IV na wewnętrznej stronie nadgarstka powyżej kłębu kciuka. Ponadto możemy badać tętno na tętnicach udowych, podkolanowych, grzbietowych stopy, szyjnych, skroniowych i innych dostępnych badaniu. Zwracamy uwagę na kilka cech. Częstość tętna jest wyrazem szybkości pracy serca i przedstawiamy ją liczbą uderzeń na minutę. W warunkach fizjologicznych możemy liczyć tętno w czasie 30 sekund i pomnożyć tę wartość przez dwa. W przypadkach niemiarowości należy liczyć tętno w czasie całej minuty. Częstość tętna zależy od masy ciała u wszystkich zwierząt stałocieplnych. Wieloryb ma tętno o częstości ok. 15 na minutę, natomiast wróbel ok. 200 na minutę. Analogicznie małe dziecko ma tętno szybsze niż człowiek dorosły.